Er bestaan verschillende definities van burn out. We hebben een aantal belangrijke bronnen en wetenschappers op een rijtje gezet.

1. Herbert Freudenberger

Hij leefde van 1926 tot 1999, was een geboren Duits- Amerikaanse psycholoog, die als eerste de symptomen van uitputting beschreef en er intensief onderzoek naar deed. In 1980 publiceerde hij het boek “burn out”. Hij wordt gezien als de grondlegger van het begrip “burn out”.

2. Christina Maslach

Christina Maslach is een Amerikaanse psycholoog, die een diagnose-instrument ontwikkelde om burn out te kunnen vaststellen (Maslach Burn-out Inventory). In Nederland is de MBI gebruikt bij de ontwikkeling van de UBOS (Utrechtse Burn out Schaal), een vragenlijst. Maslach definieerde burn out als volgt: ‘Een syndroom van extreme vermoeidheid (uitputting van lichaam, brein en ziel), in combinatie met het afstand nemen van het werk en je persoonlijkheid (distantie, depersonalisatie) plus het weinig vertrouwen meer hebben in het eigen kunnen (verminderde competentie, productiviteit).’

3. Wilmar Schaufeli

Is klinisch psycholoog, werkzaam vooral in Nederland en België. Doet veel onderzoek naar werkstress en burn out en heeft diverse boeken geschreven. “Opgebrand” is misschien wel het populairste boek en zeker aan te bevelen om eens te lezen. Schaufeli stelt in 2017 een nieuwe definitie voor. ‘Burn out is een werkgerelateerde aandoening die voorkomt bij werknemers die gedurende een langere periode productief en zonder problemen hebben gewerkt tot de tevredenheid van zichzelf en anderen. Extreme vermoeidheid, controleverlies over emotionele en cognitieve processen, én mentaal afstand nemen kunnen gezien worden als de kernelementen van het syndroom. Het mentaal distantiëren kan gezien worden als een disfunctionele poging om verdere uitputting te voorkomen. Deze kernsymptomen worden vergezeld door secundaire symptomen, zoals een depressieve stemming, en gedragsmatige en psychosomatische spanningsklachten. Burn out wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een disbalans tussen hoge werkeisen en onvoldoende hulpbronnen. Problemen in de privésfeer of persoonlijke kwetsbaarheden hebben hierbij een faciliterende rol. Uiteindelijk leidt burn out tot gevoelens van incompetentie en slechtere prestaties op het werk.’

Schaufeli ontwikkelde recent een nieuw diagnose instrument, de BAT (Burn out Assesment Tool), wat dient als opvolger voor de MBI van Maslach.

4. Nederlandse Vereniging van Arbeid- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB)

In 2019 heeft de NVAB de richtlijn Psychische Problemen opgesteld. Overspanning en burn out worden uitgebreid behandeld in de LESA 2011, de landelijke afspraak tussen huis-, bedrijfsartsen en psychologen. Er is sprake van overspanning:

  • > 3 van de klachten: moeheid, slecht slapen, prikkelbaarheid, niet tegen drukte kunnen, emotionele labiliteit, piekeren, gejaagd voelen, concentratie-/geheugenproblemen.
  • Gevoelens van controleverlies, machteloosheid als reactie op het niet meer kunnen hanteren van stressoren in het dagelijkse functioneren. De persoon kan “het” niet meer aan.
  • Er zijn significante beperkingen in het beroepsmatig of sociaal functioneren.
  • De symptomen zijn niet uitsluitend toe te schrijven aan een psychische stoornis (depressie). Bij een psychische stoornis kan nog steeds de diagnose overspanning gesteld worden.

Er is sprake van burn out, als er sprake is van overspanning meer dan 6 maanden en chronische vermoeidheid en algehele uitputting staan sterk op de voorgrond.

Feiten en wetenswaardigheden

  • 17,3% van alle werknemers ervaart burn out klachten, ongeveer 1,3 miljoen mensen.
  • +/- 25% van langdurig verzuim houdt verband met overspanning of burn out.
  • Verzuimkosten door overspanning of burn out voor werkgevers bedragen € 1,8 miljard (2017).
  • Verzuimkosten door burn out bedragen meer dan € 100.000,- euro per werknemer.

Nog geen diagnose burn out?

Wil je zeker weten dat je burn out klachten hebt, vraag dan aan je huisarts of bedrijfsarts naar de vragenlijst 4DKL. Op basis van de uitslag kan de arts bepalen of aanvullende vragenlijsten (bv. MBI/ BAT/ SCL-90) nodig zijn.

Misschien is het handiger om bij ons kosteloos en vrijblijvend de vragenlijst 4DKL aan te vragen. Stuur dan een mail via het contactformulier.

Ja, ik wil de vragenlijst 4DKL ontvangen: