Herbert Freudenberger

Leefde van 1926 tot 1999, was een geboren Duits- Amerikaanse psycholoog, die als eerste de symptomen van uitputting beschreef en er intensief onderzoek naar deed. In 1980 publiceerde hij het boek “burnout”. Hij wordt gezien als de grondlegger van het begrip “burn-out”.

 

Christina Maslach

Christina Maslach is een Amerikaanse psycholoog, die een diagnose-instrument ontwikkelde om burn-out te kunnen vaststellen (Maslach Burn-out Inventory). In Nederland is de MBI gebruikt bij de ontwikkeling van de UBOS (Utrechtse Burn-out Schaal), een vragenlijst. Maslach definieerde burn-out als volgt:

  • Een syndroom van extreme vermoeidheid (uitputting van lichaam, brein en ziel), in combinatie met het afstand nemen van het werk en je persoonlijkheid (distantie, depersonalisatie) plus het weinig vertrouwen meer hebben in het eigen kunnen (verminderde competentie, productiviteit).

 

Wilmar Schaufeli

Is klinisch psycholoog, werkzaam vooral in Nederland en België. Doet veel onderzoek naar werkstress en burn-out en heeft diverse boeken geschreven. “Opgebrand” is misschien wel het populairste boek en zeker aan te bevelen om eens te lezen. Schaufeli stelt in 2017 een nieuwe definitie voor:

  • Burn-out is een werkgerelateerde aandoening die voorkomt bij werknemers die gedurende een langere periode productief en zonder pro- blemen hebben gewerkt tot de tevredenheid van zichzelf en anderen. Extreme vermoeidheid, controleverlies over emotionele en cognitieve processen, én mentaal afstand nemen kunnen gezien worden als de kernelementen van het syndroom. Het mentaal distantiëren kan gezien worden als een disfunctionele poging om verdere uitputting te voorkomen. Deze kernsymptomen worden vergezeld door secundaire symptomen, zoals een depressieve stemming, en gedragsmatige en psychosomatische spanningsklachten. Burn-out wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een disbalans tussen hoge werkeisen en onvoldoende hulpbronnen. Problemen in de privésfeer of persoonlijke kwetsbaarheden hebben hierbij een faciliterende rol. Uiteindelijk leidt burn-out tot gevoelens van incompetentie en slechtere prestaties op het werk.

 

Nederlandse Vereniging van Arbeid- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB)

De NVAB beschrijft zowel overspanning als burn-out in de LESA 2011, de landelijke afspraak tussen huis-, bedrijfsartsen en psychologen, waarin definities en herstelprotocollen worden gedeeld.

Er is sprake van overspanning:

  • > 3 van de klachten: moeheid, slecht slapen, prikkelbaarheid, niet tegen drukte kunnen, emotionele labiliteit, piekeren, gejaagd voelen, concentratie-/geheugenproblemen.
  • Gevoelens van controleverlies, machteloosheid als reactie op het niet meer kunnen hanteren van stressoren in het dagelijkse functioneren. De persoon kan “het” niet meer aan.
  • Er zijn significante beperkingen in het beroepsmatig of sociaal functioneren.
  • De symptomen zijn niet uitsluitend toe te schrijven aan een psychische stoornis (depressie). Bij een psychische stoornis kan nog steeds de diagnose overspanning gesteld worden.

Er is sprake van burn-out:

  • Er is sprake van overspanning.
  • De klachten houden al meer dan 6 maanden aan.
  • Chronische vermoeidheid en algehele uitputting staan sterk op de voorgrond.

 

The Human Battery Company

Burn-out is het gevolg van een aanpassingsprobleem. Het wringt ergens tussen individu en omgeving (werk en privé), al geruime tijd.  De kernvraag is dan: “hoe kun je leren beter om te gaan met alle uitdagingen in het werk en privé of is het misschien beter om andere strategische keuzes te maken in werk of privé? Voor het gemak beschrijven we het ontstaan van een burn-out aan de hand van 5 fasen:

 

1. Gezonde spanning

Elk mens heeft spanning nodig om optimaal te kunnen functioneren. Die spanning heet stress. Hans Selye, een Canadese wetenschapper, heeft in de jaren vijftig voor het eerst de naam “stress” benoemd. Positieve spanningen noemde hij eustress, negatieve spanningen distress. Het onderscheid zit in het wel of niet behalen van gewenste resultaten nadat vooral externe prikkels voor een potentieel gevaar of risico zorgden.

 

2. Ongezonde stress

Als de balans tussen positieve en negatieve spanningen doorslaat naar teveel negatieve spanningen, dan leidt dat tot ongezonde stress. Die stress kun je herkennen aan typische lichamelijke klachten en ongemakken. Vaak zijn het klachten die nog eenvoudig te behandelen zijn of die volgens medici onverklaarbaar zijn. Er is veel informatie beschikbaar over de relatie tussen de mate van stress en fysieke en mentale klachten. Het lichaam vertelt je precies waar je staat.

 

3. Overspanning

De negatieve spanningen duren te lang aan, zeker maanden of zelfs jaren. De fysieke en mentale klachten of ziekten nemen toe of keren telkens terug en die zorgen ervoor dat je niet meer normaal kunt functioneren. Vaak gaat het gepaard met overactief zijn en doen veel mensen er nog een schepje bovenop. Er is veel onrust in het lijf, een opgejaagd gevoel overheerst. De vicieuze cirkel is niet meer te stoppen. Er lijkt geen perspectief meer te zijn op een beter resultaat.

 

4. Burn-out

Als overspanning te lang aanhoudt, bv meer dan 6 maanden, dan kan burn-out ontstaan. Naast de talloze lichamelijke klachten ontstaat er een chronische vermoeidheid. Dat herken je doordat je overdag moe bent en ’s nachts niet goed kunt slapen. Dat is anders dan normale vermoeidheid, want die gaat weg als je hebt uitgerust of geslapen. Het stresshormoon cortisol heeft je biologische systeem volledig ontregeld.

 

5. Na burn-out

Als je met een burn-out bent uitgevallen, krijg je de mogelijkheid om als mens sterker en slimmer te worden. Er is behoefte aan structurele aanpassingen bij jezelf of in jouw omgevingen. De vraag is natuurlijk waar dan en hoe precies? Dat is voor elk individu anders, de oplossing is maatwerk. Er bestaat geen standaardtherapie die bij iedereen werkt gegeven het feit dat momenteel ongeveer 25% niet goed herstelt van een burn-out. De kans op ernstige medische aandoeningen neemt dan alleen maar toe.